Het Regiment

Het Wapen van de Verbindingsdienst komt voort uit het Wapen der Genie Bij de genie werd op 18 februari 1874 een afzonderlijke Afdeling Veldtelegrafisten opgericht. Na de Tweede Wereldoorlog werd de verbindingsdienst zelfstandig, op 1 mei 1949 werd bij de Koninklijke Landmacht het Wapen van de Verbindingsdienst opgericht en werd het een zelfstandig regiment

 

 

Taken:
De verbindingsdienst heeft als taak het verzorgen van communicatieverbindingen voor de Landmacht in de breedste zin van het woord. In de eerste jaren waren dat voornamelijk telegraafverbindingen. Ook maakte men op beperkte schaal gebruik van postduiven en zogenaamde “berichtenhonden”. Later kwamen daar telefoonverbindingen en radioverbindingen bij (onder andere VHF en HF). Ook verzorgt de verbindingsdienst de militaire post (ook bekend als veldpost). Tegenwoordig is de verbindingsdienst verantwoordelijk voor onder andere satellietcommunicatie en straalverbindingen, maar ook voor militaire automatisering (onder verwijzing naar de kleur van het uniform ook wel “groene automatisering” genoemd) in het kader van Command and Control.
Een andere taak van de verbindingsdienst is Elektronische Oorlogvoering, enerzijds passief: het peilen en onderscheppen van vijandelijke verbindingen maar ook offensief: het storen van vijandelijke verbindingen.
Wapen of Dienstvak?

Geschiedenis en inzet:

Eerste- en Tweede Wereldoorlog
De verbindingsdienst werd voor het eerst echt ingezet tijdens de mobilisatie in 1914 ten gevolge van het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. Tijdens deze periode verzorgde de verbindingsdienst, destijds nog een onderdeel van de genie, de communicatie tussen de verschillende gemobiliseerde legeronderdelen en de staf van het veldleger door middel van het militaire telegraafnet.

In mei 1940 werd er bij het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog opnieuw een beroep gedaan op de verbindingsdienst. In deze tijd deed de radio zijn intrede bij de landmacht. Verder bestonden de verbindingen voornamelijk uit telefoonlijnen en ook veldpost. Met name in Rotterdam namen soldaten van de verbindingsdienst actief deel aan de strijd tegen Duitse parachutisten. Op het in 1974 bij het honderdjarig bestaan van de verbindingsdienst toegekende vaandel is ‘Rotterdam 1940’ het tot nu toe enige vaandelopschrift.

Na de Tweede Wereldoorlog
Na WO II werd de verbindingsdienst ingezet bij de Politionele acties in Nederlands-Indië. Later, in de jaren zestig en zeventig, maakte een detachement van de verbingsdienst deel uit van de Troepenmacht in Suriname (TRIS). Ook speelde de verbindingsdienst een belangrijke rol tijdens de Koude Oorlog. Het Nederlandse 1e legerkorps zou bij een grootse aanval uit het oosten door het Warschaupact worden ingezet op de Noord-Duitse laagvlakte. Telexverbindingen en later ook straalzenders, draaggolf apparatuur, (o.a. in de DAF YA-324) deden hun intrede naast de telefoon- en radioverbindingen en later ook een rasterverbindingssysteem van straalverbindingen. In de jaren zeventig deed het digitale tijdperk intrede bij de verbindingsdienst. Een belangrijke mijlpaal was de introductie van het ZODIAC (zone, digitaal, automatisch, cryptografisch beveiligd) straalverbindingssysteem.

Vredesmissies
In de jaren tachtig onderhield de verbindingsdienst de communicatie van en naar de in het Midden-Oosten (Libanon, Sinaï) gestationeerde Nederlandse troepen en leverde de verbindingen voor de internationale vredesmacht “Multinational Force and Observers” (MFO) in de Sinaï.
In jaren negentig kreeg de verbindingsdienst voor het eerst te maken met grootschalige inzet in vredesoperaties. Voor het eerst werd een heel bataljon van de verbindingsdienst tegelijkertijd uitgezonden, naar het voormalige Joegoslavië. Het bataljon verzorgde daar de verbindingen tussen de verschillende eenheden van de VN vredesmacht UN Protection Force door bij deze eenheden verbindingscentra te ontplooien. Ook in andere uitzendingen naar onder andere Bosnië, Kosovo, Irak, Afghanistan en in tal van andere kleinere uitzendingen leverden en leveren de verbindingstroepen een essentiële bijdrage.

Tradities en gebruiken

Regimentscommandant en -adjudant
Aan het hoofd van het regiment staat de regimentscommandant, een luitenant-kolonel. Hij wordt ondersteund door de regimentsadjudant een adjudant-onderofficier. De functies van regimentscommandant en regimentsadjudant zijn tegenwoordig nog louter ceremonieel, namelijk het uitdragen en levend houden van de tradities van het regiment en het bevorderen van de saamhorigheid en esprit de corps. Zo spelen zij een belangrijke rol bij beëdigingen en herdenkingen. De functie van regimentscommandant is geen voltijdfunctie, de hoofdfunctie van de regimentscommandant is commandant van de School Verbindingsdienst. De functie van de regimentsadjudant is wel een voltijdfunctie.

Vaandel
Zoals elk ander korps en regiment binnen de Koninklijke Landmacht beschikt het regiment verbindingstroepen over een eigen vaandel. Dit vaandel speelt een belangrijke rol bij beëdigingen van nieuw personeel en bij herdenkingen. Op de vaandels van regimenten en korpsen van de Koninklijke Landmacht staan de belangrijkste wapenfeiten vermeld van dat onderdeel: in het geval van het regiment Verbindingstroepen is dat “Rotterdam 1940”. Het vaandel werd op 1 mei 1974 namens de koningin door Prins Bernhard aan de regimentscommandant uitgereikt, ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan van de verbindingsdienst en het 25-jarig bestaan van het Regiment Verbindingstroepen als zelfstandig regiment.

Verbindingsmars
Sinds 1950 heeft het Regiment Verbindingstroepen ook een eigen mars, de Verbindingsmars, waarvan de muziek gecomponeerd werd door sergeant-majoor A. Bosch van de Koninklijke Militaire Kapel. De tekst werd geschreven door de dienstplichtig sergeant J.A. Pot en luid als volgt:

“Toen met seinlamp en vlag de staf de strijd overzag en de hoornblazer stond klaar
Toen met vonkzender zond en de duif vloog in het rond speelden zij het voor elkaar
Als de lijnwerker sjouwt en het leger op je bouwt en de radio staat klaar
De vercijferaar pent en de telexist zendt spelen wij het voor elkaar
Het is uw taak, verbindelaar,
Het is uw taak, verbindelaar,
Die de staven verbindt en de oorlog dus wint en het vaderland redt uit-‘t gevaar”

Overige zaken
Regimentsmunt voor nieuw beëdigde militairen
De thuisbasis van het regiment verbindingstroepen was tot 16 december 2010 de Elias Beeckmankazerne in Ede. Hier stond het monument van de verbindingsdienst, waar de gevallenen van het regiment worden herdacht. Het monument bestaat uit een leeuw, en een aantal plaquettes waarop de namen van de gesneuvelde militairen van het regiment staan. De leeuw is afkomstig van de Koningsbrug/Vierleeuwenbrug in Rotterdam. Bij de strijd om Rotterdam in 1940 sneuvelden bij de Koningsbrug 8 militairen van het regiment. Op 17 augustus 1960 schonk de burgemeester van Rotterdam één van de leeuwen aan het regiment, als dank voor de inzet in mei 1940.

De kazernes in Ede zijn op 16 december 2010 overgedragen aan de gemeente Ede en op die datum is de leeuw ook uit Ede vertrokken. De School Verbindingsdienst en het regiment zijn verhuisd naar de Bernhardkazerne in Amersfoort.

Het regiment heeft een eigen drank, de leeuwenbitter. Bij speciale gelegenheden (zie verderop) wordt hiermee een heildronk uitgebracht. Dit drankje wordt bij deze gelegenheden dan uitgedeeld door een marketentster in historisch uniform. Daarnaast is er de regimentslegpenning, bestemd voor buitengewone verdiensten. Tevens is er de regimentsdraagspeld in goud en zilver, voor personen die zich verdienstelijk hebben gemaakt voor het regiment.
Nieuw beëdigde militairen van het regiment krijgen een genummerde regimentsmunt met oorkonde, als aandenken aan hun beëdiging.

Speciale dagen en gelegenheden
Ter bevordering van de saamhorigheid binnen het regiment worden er door zorg van de regimentscommandant en -adjudant verschillende gelegenheden georganiseerd.
Ten eerste wordt er meerdere malen per jaar een beëdigingsplechtigheid georganiseerd, waar al het nieuwe personeel dat bij het regiment is ingedeeld de eed aflegd. Hierbij speelt het vaandel een centrale rol: de te beëdigen militair houd tijdens het afleggen van de eed met zijn linkerhand de standaard van het vaandel vast.
Éénmaal per jaar, doorgaans op 12 mei, wordt er een dodenherdenking gehouden bij het monument, waar de gevallenen van het regiment worden herdacht.
Ook wordt jaarlijks op 18 februari de regimentsverjaardag gevierd met een bijeenkomst in Ede. Verder vinden er nog een aantal (feestelijke) bijeenkomsten door het hele jaar plaats, zoals de regimentssportdag, de jaarlijkse social voor officieren in grandcafé Buitenzorg in Ede en het gezamenlijke regimentsdiner voor officieren en onderofficieren van het regiment.